Oğuzhan'ın Dünyası
OĞUZHAN YÜKSEL  
  Ana sayfa
  Doğu Anadolu Bölgesi
  Komik fıkralar
  İletişim
  Ziyaretçi defteri
  Anketler
  Vatan sevgisi sözleri
  YENİ YIL
  Ağrı / Patnos
  MUSTAFA KEMAL ATATÜRK
  23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
  patnos foto galeri
  Bazı doğal güzelliklerimiz
  üye girişi
  Dünya'nın en güzel ülkesi ''türkiye''
  Fenerbahçe
  Dünya
  Thomas Alva Edison
  6. sınıf ingilizce test
  Matbaa ve icadı
  Dünyanın en güzel sözleri
  Türk Silahlı Kuvvetleri
  Komik resimler
  Parmak bebek resimleri
  Türkiye'deki üniversiteler
  Roman
  Türkiye'm
  Türkiye milli futbol takımı
  Semih Şentürk
  Haberler
  asker şiirleri
  TIKLA GÖR.
  Harita / Uydu fotoğrafı
  FENERBAHÇE MESAJLARI
  GÜL RESİMLERİ
  YÜKSELLER MOBİLYA
  GOOGLE
  DÜNYADA Kİ ÜLKELER
  FİLİSTİN KATLİAMI (YAZI)
  ANNE ŞİİRLERİ
  TAŞDEMİRLER LTD ŞTİ AŞ
  A Harfindeki Erkek çocuk isimleri
  B Harfindeki Erkek Çocuk İsimleri
  Atatürk ve Türk Büyüklerinin Sözleri
  ULUĞ BEY
  FARABİ
  İBNİ SİNÂ
  CABİR BİN HAYYAN 721 - 805
  ALİ KUŞÇU
  Harezmi ( 770 - 840 )
  Feza Gürsey 1921 - 1992
  OKTAY SİNANOĞLU
  El-Biruni (973 - 1051)
  Cahit Arf (1910-1997)
  16 Türk Devleti
  Geometri
  İslam
  Oğuz Kağan Destanı Kısa Özeti
  ERKEK OYUNLARI
  KIZ OYUNLARI
  ÇOCUK OYUNLARI
  SPOR OYUNLARI
  MACERA OYUNLARI
  DÖVÜŞ OYUNLARI
  *OSMANLI DEVLETİ HAKKINDA ÖNEMLİ BİLGİLER*
  KARAHANLILAR
  OĞUZ YABGU DEVLETİ
  İNTERNETİN TARİHİ
  SBS NEDİR?
  ÖSS NEDİR?
  YAKUTİSTAN
  *Ç*A*L*I*Ş*K*A*N K*A*R*I*N*C*A*L*A*R
  AĞUSTOS BÖCEĞİ
  KELAYNAK
  ZAMBAK (BİTKİ)
  KAŞGARLI MAHMUT.
  Türkiyenin en çok ziyaret edilen siteleri
  Hakkımızda
  =Gençlere Özel
  Osmanlı Padişahları
  Cami Resimleri
  Kabe Resimleri
  İ*S*T*A*N*B*U*L...*
  İ-S-H-A-K * P-A-Ş-A * S-A-R-A-Y-I *
  WEB SİTEN İÇİN HTLM KODLARI
  telefon rehberi
  Önemli Hasteneler
  Bütün illerin özellikleri
  Değişik Şekilli Msn Nickleri
  Hareketli Resimler
  Komik Karikatürler
  Önemli Buluşlar Ve Tarihleri
  Çocuk Hakları / Çocuk Hakları Sözleşmesi
  Öğretmenler Günü
  Bilgisayarına Oyun İndir
  Siten İçin Htlm Kodları
  Türkiye Büyük Millet Meclisi
  Ttnet Vitemin ( Kayıt Yaptırın Süper Bişey ,hem eğlenceli hem öğetici)
  Ceza ( Müzisyen )
  Ceza ( Resim )
  Güzel Sözler
  ♥ Etkileme
  Türkçenin Tarihi Gelişimi
  ♥ ilginç bilgiler
  ♥ Anlamlı Sözler
  ♥ Spor Sözleri
  ♥ Duvar Yazıları
  ♥ Sevgililer Günü
  Çanakkale zaferi
  BİLİM VE TEKNOLOJİ HAFTASI (8 - 14 Mart)
  Aksiyon Oyunları
  Macera Oyunları
  Spor Oyunları
  Yarış Oyunları
  Beceri Oyunları
  Puzzle
  Zeka Oyunları
  Link listesi
Myspace LayoutsGet your layout at Myspace Layouts

KAŞGARLI MAHMUT.

Kaşgarlı Mahmut

Kaşgarlı Mahmut |
 
Doğumu: 1008
Doğu Türkistan
Ölümü: 1105
Mesleği: yazar ve haritacı
 

Kaşgarlı Mahmut (Arapça: محمود بن الحسين بن محمد الكاشغري, Uygurca: Mehmud Qeshqeri), d.1008 - ö.1105). Kaşgar’dan 45 km. güney batıda Opal kasabasında dünyaya geldi.(Bazı kaynaklarda Isık Köl yakınındaki Bars Kul'da doğmuştur-Jean Paul Roux_Türklerin Tarihi) Tam adı "Mahmud bin Hüseyin bin Muhammed"dir. Yani Muhammed oğlu Hüseyin oğlu Mahmut'dur. Karahanlı soyundan asil bir ailenin ferdi olan Muhammed bin Hüseyin(Husayn Çağrı Tégin)’in oğludur. Annesinin ismi Bibi Rābiy'a al-Basrī'dir. Babası Barsgan şehrinde yaşamakta iken bilinmeyen bir sebeple Kaşgar(Kaxgar; Uygurca: قەشقەر / K̡ǝxk̡ǝr; Çince: 喀什; pīnyīn: Kāshí) şehrine gelip yerleşmişti. O dönemde Kaşgar, önemli bir ilim ve kültür merkezi idi. Günümüzde, Çinliler’in hakimiyeti altında olan Doğu Türkistan sınırları içerisindedir. Kaşgarlı Mahmud, 1008 yılında Kaşgar’da dünyaya geldi. Hamirler diye çağrıldığını, bunun Oğuzların Emir (Arapça: أمير ) yerine Hemir (Arapça: حَمِر ) demelerinden kaynaklandığından bahsetmektedır. Kendisinin verdiği bu bilgilerden, Türk tarihinin önemli devletlerinden birisi olan Karahanlı Devletinin hanedan sülalesine mensuptur.

Başka araştırmalara göre (Yakup Deliömeroğlu, Avrasya Yazarlar Birliği Genel Başkanı); Batı Karahanlı Hakanlarından Buğrahan Muhammet Yağan Tekin(Bogra Yagan Tégin)’in torunu ve Şehzade Hüseyin Emir Tekin’in oğludur. Yağan Tekin, 18 aylık kısa Hakanlık döneminden sonra tahtı kendi isteği ile Kaşgarlı Mahmut’un babası Hüseyin Emir Tekin(Husayn Çağrı Tégin)’e devretmek istemiştir. Bu devir teslim için büyük ziyafetler hazırlanmış davullar dövülmüştür. Bu ziyafet sırasında Yağan Tekin’in eşlerinden Hanısı, tahta kendi oğlu İbrahim’i geçirebilmek için diğer şehzadeleri zehirlemiştir.

Kaşgarlı Mahmutun babası da zehirlenenler arasındadır. Bu saray darbesinden sonra İbrahim 1057 yılında Batı Karahanlıların Hakanı olmuştur. Kaşgarlı Mahmut ise bu tuzaktan kendisini kurtararak Batı Karahanlı Devletinin topraklarından kaçmıştır. Ancak İbrahim Hanın adamları her yerde onu aradıklarından o kendisini gezgin veya bilgin gibi sıfatlarla takdim ederek sık sık yer değiştirmek zorunda kalmıştır.

Ancak yine de kesin olarak Kaşgarlı Mahmut dönemin bütün klâsik ilimlerini tahsil etti. Arapça ve Farsça öğrendi. Saciye ve Hamidiye Medreseleri'nde tahsil gördükten sonra kendisini Türk dili tetkikatına vakfetmiştir. Bu amaçla Orta Asya'yı boydan boya kat ederek Anadolu'ya oradan da Bağdat'a gitmiş. 15 yıl boyunca Türkler’in yaşadığı bütün illeri, şehirleri, obaları, dağları ve çölleri dolaştı. Bu geziler inceleme amaçlı idi. Türkler’in örf ve âdetlerini mahallinde araştırdı. Gezileri sırasında, ana dili Türkçe’nin Hâkaniye, Oğuz, Kıpçak, Argu, Çiğil, Kepenek şivelerini de öğrendi.

İyi öğrenim görmüş, İslâmiyet'le ilgili bilimsel çalışmaları yakından izlemiştir. Arapça ve Farsça'yı da çok iyi öğrenmiştir. Türklerin bulunduğu bölgeleri gezmiş , ana dili olan Türkçenin bütün lehçelerini yerlerinde öğrenmiş, geleneklerini göreneklerini yakından izlemiştir.

Konu başlıkları

  • 1 Kaşgar’dan ayrılışı Bağdat’a yerleşimi
  • 2 Kaşgar'a dönüş
  • 3 Eserleri 

Kaşgar’dan ayrılışı Bağdat’a yerleşimi

Kaşgarlı Mahmut 1057de Kaşgar’dan ayrılarak Bağdat’a yerleşti. Kitabında belirttiğine göre, ailesi Kaşgar'dan Irak'a göç etmişti. Melikşahın (1072-1092) eşi Terken Hatun'un maiyetinde pekçok Kaşgarlı, bu dönemde Irak'a gelmişti. Mahmut'un ailesinin de bunlarla birlikte gelmiş oldukları düşünülebilir. O sıralarda Irak İslâm Dünyası'nın en önemli kültür merkezlerinden biri idi. Bu nedenle bilimle uğraşanların buraya gelmek istemeleri doğaldı. Ayrıca Bağdat bu dönemde Türk nüfuzu altına girmiş ve halifeleri ayakta tutan da buradaki Türklerdi.

Kaşgarlı Mahmut "Dîvânü Lugati’t-Türk" isimli, dünyaca bilinen eserin yazarıdır. Ünlü eserini 1072 yılında Bağdat’ta yazmaya başladı. 12 Şubat 1074tarihinde tamamladı. Eserin tamamlanmasından sonraki iki yıl içerisinde dört defa baştan sona gözden geçirerek 1076da son şeklini verdi. 1077 yılında, Abbasi Halifesi Muktedî-Biemrillah’ın oğlu Ebü’l-Kasım Abdullah’a armağan etmiştir.

Kitabın asıl nüshası bu gün Millet Kütüphanesi'nde muhafaza edilmektedir. Kitabın Uygurca çevirisi ancak 1978'de yapılabilmiştir.

Yazılış gayesi, Araplara Türkçeyi öğretmekten çok, Türkçenin Arapça ile koşu atları gibi yarış edeceğini, Türk dilinin zenginliğini, her duygu ve düşünceyi anlatmaya elverişli olduğunu ispat etmek içindir. Türkçenin zengin gramer özelliklerini ilk ve en çarpıcı biçimde yansıtıyor.

Kaşgarlı Mahmut, iyi silah kullanan bir asker olmakla beraber, Türk dilinin, türk ulusal kültürü, yurt sevgisini her şeyin üstünde gören ilk büyük türk dilinin bilginidir. Kitabının önsözünde şu ilgi çekici tümceler zer almaktadır:
"Türk'ün, Türkmen'in, Oğuz'un, Çiğil'in, Yağma'nın Kırgız'ın lisanlarını ve kafiyelerini tamimiyle zihnimde nakşettim. Bu hususta o kadar ileri gittim ki, her taifenin lehçesi bence en mükemmel surette elde edilmiş oldu... Türk dili ile Arab dilinin at başı beraber yürüdükleri bilinsin diye..." Ayrıca: "Türk dilini öğrenmek çok gerekli bir iş olur..."

"Türk Sözlüğünün Divanı" anlamına gelen Kitâbü divân-i lûgat it-Türk (Divânü Lügati't-Türk) adlı Kaşgârlı Mahmut'un bu eseri, yalnız bir sözlük değil; İslâm'dan öncesi Türk edebiyatını, tarihini, coğrafyasını, folklorunu, mitolojisini aydınlatan ansiklopedik niteliktedir.

11. yüzyıl hemen bütün İslâm ülkelerinde Türklerin egemen olduğu bir dönemdir. Karahanlılar devletinin, özellikle Büyük Selçuklular'ın askerlikçe ve uygarlıkça en parlak zamanı bu dönem içerisindedir. O tarihlerde Türklerin egemenliğindeki uluslar dilini öğrenmek ihtiyacını duyuyorlardı. Divânü Lügati't-Türk Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla 1073 -1077 tarihleri arasında Bağdat'ta yazılmış bir sözlüktür. Türk sözcüğünün kuvvet, güç, kudret anlamı taşıdığını bize ilk bildiren Kaşgârlı Mahmut'tur.

Divânü Lügati't-Türk'teki sözcüklerin anlamları Arapça olarak yazılmıştır. Türkçe 8.526 sözcüğün Arapça karşılığı verilirken, sav denilen âtasözleri, sagu denilen ağıtlar, koşuk denilen şiirler, destan parçaları alınmıştır. Sözcüklerle ilgili bol bol seci, mesel, hikmet, şiir, efsane; tarih, coğrafya; halk edebiyatı folklor bilgi ve örnekleri verilmiş; dilbilgisi kuralları ortaya konulmuş; Türkoloji'nin sağlam temelleri atılmıştır. Türkologların görüşü : "Göktürk Yazıtları ile Kitâbü divân-i lûgat it-Türk, Türklük için büyük kazanç olmuştur.

Kaşgarlı Mahmud’un, Kitabu Cevahirü’n – Nahv fi Lugati’t-Türkî (Türk Dili’nin Nahiv (*) Cevherleri) adlı bir eser daha kaleme aldığı biliniyor. Nerede-nasıl kaybolduğu belirlenemeyen bu eser, günümüze ulaşmamıştır.

Kaşgar'a dönüş [değiştir]

Opal'da bir mescit

Kaşgarlı Mahmut, 1080 yılında Kaşgar’a döndü. O artık, ülkesinin önde gelen bir ilim adamı idi. Adına izafeten, Mahmudiye Medresesi denilen binada dersler vermeye başladı. Binlerce öğrenci yetiştirdi.

Mahmud, Kaşgar'a dönmüş ve 1105'de vefat etmiştir. Türklerin yaşadığı şehirleri, köyleri, obaları bir bir dolaşarak hazırladığı sözlük, İslâmiyet'ten önceki Türk sözlü edebiyatın aydınlatan dev eseridir.

Kaşgarlı Mahmud, 1105 yılında, 97 yaşında iken fâni hayata vedâ etti. Aziz naaşı; ders verdiği Mahmudiye mezarlığında toprağa verildi. Burası, Kaşgar şehrine 45 kilometre uzaklıktaki Opal köyünde, etrafı kavak, çınar ve söğüt ağaçlarıyla çevrili bir tepedir (Enlem 39°18'51.19" Kuzey, Boylam 75°30'35.82" Doğu). Ölümünden sonra öğrencileri tarafından inşa edilen türbe, günümüze kadar dört defa yenilendi.

Türbede, Kaşgarlı Mahmud’un sandukasının bulunduğu bir oda, Kur’an-ı Kerim okumak için bir salon ve müze bölümü bulunuyor. Müzede değerli âlimin kitap ve makaleleri, el yazması ve basma Kur’an-ı Kerim’ler ile bazı eşyaları var. Müzenin duvarında, Doğu Türkistan’lı bir ressam tarafından büyük boyda yapılmış, Kaşgarlı Mahmud’u çalışırken gösteren temsilî bir resim yer alıyor. Müzede ayrıca Uygurlar’ın Budizm inancını yaşadıkları dönemlere ait eşyalar göze çarpıyor. Bu eşyaların, arkeolojik kazılarda elde edildiği belirtiliyor. Karahanlılar dönemine ait çeşitli mâdenî para ve süs eşyaları, müzede sergilenen malzemeler arasında dikkat çekiyor. Türbenin iç ve dış duvarları ile oda ve salonların tavanları, Uygur sanatının süsleme unsurlarıyla bezenmiş. Süslemeler, ahşap tavanda eşsiz bir ihtişam oluşturuyor.

Türkoloji’nin ilk ve en büyük âliminin türbesi, son yıllarda önemli ölçüde tahrip edilmiştir.

 

"Türk Sözlüğünün Divanı" anlamına gelen Kitâbü divân-i lûgat it-Türk (Divânü Lügati't-Türk) adlı Kaşgarlı Mahmut'un bu eseri, yalnız bir sözlük değil; İslâm'dan öncesi Türk edebiyatını, tarihini, coğrafyasını, folklorunu, mitolojisini aydınlatan ansiklopedik niteliktedir. Türk sözcüğünün kuvvet, güç, kudret anlamı taşıdığını ilk ansiklopedik şekilde bildiren Kaşgarlı Mahmut'tur.

Eserleri [değiştir]

  • Dîvânü Lugati’t-Türk, Türk dilinde ilk ansiklopedi ve sözlük.
  • Kitabu Cevahirü’n – Nahv fi Lugati’t-Türkî (Türk Dili’nin Nahiv (*) Cevherleri), Türk dilinin ilk gramer kitabı. (Bu eseri daha kaleme aldığı biliniyor. Nerede-nasıl kaybolduğu belirlenemeyen bu eser, günümüze ulaşmamıştır)




Bu sayfa hakkındaki yorumlar:
Yorumu gönderen::04.02.2009, 17:36 (UTC)
oguzuhanu
oguzuhanu
Kapalı

KAŞGARLI MAHMUT ÇOK BÜYÜK BİR İNSAAN



Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsminiz:
E-mail adresiniz:
Siteniz:
Mesajın:

 
  YÜKSELLER MOBİLYA
Siz Yeter ki Hayal Edin...

Şube1: Mng kargo karşısı Ağrı-Patnos
Şube2:Öğretmen evi yanı Ağrı-Patnos

YAŞAR YÜKSEL...
 
Facebook beğen  
   
Reklam  
   
REKLAM  
  TÜM HALKIMIZI YÜKSELLER MOBİLYA MAĞAZALARINA DAVET EDİYORUZ...TÜM HALKIMIZA TEŞEKKÜRLER...  
 
  BU ALANA REKLAM VERMEK İSTİYORSANIZ oguzhan_patnoslu@hotmail.com adresinden bana ulaşabilirsiniz...  
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=